Michiel Vos

Amerika is niet alleen het land van de belofte en de Hollywooddromen, maar vooral een voorloper van wat er in Europa te wachten staat. "Wat zich daar vandaag afspeelt, zien wij hier een paar jaar later terug", zegt Amerika-correspondent Michiel Vos. "In Nederland denken we dat we Amerika heel goed kennen, maar dat valt vies tegen." Samen met journalist Tim de Wit onderzoekt hij in het theatercollege Het Amerika van Trump hoe het Trump-tijdperk de Amerikaanse samenleving verandert en wat die ontwikkelingen ons leren over de toekomst van Europa.

 

 

 

"Amerika is voor ons, Tim en mij, een eindeloze bron van verhalen," vertelt Vos. Volgens hem is Amerika het perfecte vergelijkingsmateriaal voor Europa: een samenleving waarin ontwikkelingen vaak eerder en scherper zichtbaar worden. Verharding, polarisatie en groeiende tegenstellingen spelen daar al jaren en tekenen zich nu ook in Europa af. Toch vindt Vos dat het hier anders uitpakt: "Nederland heeft een andere politieke traditie en een andere cultuur, waardoor veranderingen subtieler verlopen." Een belangrijke rol in die Amerikaanse dynamiek speelt de huidige president, Donald Trump.

 

"Trump heeft laten zien dat het systeem zelf ter discussie staat Hij is niet alleen een politicus, maar een cultuurfenomeen. Wat hij losmaakt in Amerika, komt ook onze kant op. Daarom gaat dit college niet alleen over de VS, maar ook over ons.

 

 

 

"Geen avond is hetzelfde", benadrukt Vos. "De actualiteit schuift steeds mee, net als de vragen uit de zaal." Toch is er een vaste lijn: wat kunnen we leren van Amerika, en misschien belangrijker, wat juist níét? Vos en De Wit onderzoeken hoe de Amerikaanse

politiek, media en samenleving functioneren en waar de parallellen met Nederland liggen. Thema's als verharding in het publieke debat, persoonlijke aanvallen in plaats van inhoudelijke kritiek en het groeiende wantrouwen richting politici komen allemaal voorbij. Daarbij biedt Vos een blik van binnenuit, als Nederlander die midden in de Amerikaanse realiteit leeft. "Er is in Nederland meer paniek over Amerika, dan in Amerika zelf," zegt hij lachend, "maar dat maakt het gesprek des te boeiender."

 

 

 

Volgens Vos is Amerika op dit moment meer een waarschuwing dan een voorbeeld. "Trump heeft blootgelegd hoe kwetsbaar een systeem kan zijn als mensen het vertrouwen verliezen," zegt hij. "Als genoeg mensen denken: het werkt niet voor mij, dan ontstaat woede, verbittering en uiteindelijk een nieuwe politieke cultuur." In Het Amerika van Trump gaat het daarom niet alleen over de Verenigde Staten, maar ook over wat Europa en Nederland daarvan kunnen leren, of beter gezegd: waar we voor moeten waken. "Naast een avond vol inzicht, humor en reflectie, hoop ik dat mensen naar huis gaan met een realistischer beeld van Amerika," zegt Vos, "en met het besef dat wat daar gebeurt, ook hier kan gebeuren, tenzij we er iets van leren."