Eerst kijken dan begrijpen

Een bezoek aan het theater met je klas kan magisch zijn. Maar eerlijk is eerlijk, het kan ook ongemakkelijk voelen. Waar begin je en moet je alles begrijpen? Volgens theatermaker, docent en regisseur Zen Roorda begint het bij iets simpels: snappen waar je naar kijkt.

Roorda vergelijkt het met sport: naar een voetbalwedstrijd kijken zonder de spelregels te kennen, is niet leuk. Bij theater werkt dat net zo. Veel leerlingen, maar ook docenten, missen een kijkkader. Niet omdat ze niet willen, maar omdat het hen nooit is geleerd. Zonder context voelt theater al snel ‘raar’. En juist dat ‘rare’ is interessant. Volgens Roorda zit daar de kracht van kunst: “Het laat je kijken naar iets wat je nog niet kent of begrijpt. Dat kan ongemakkelijk zijn, maar precies dát moment zorgt voor nieuwsgierigheid en nodigt uit om opnieuw te kijken.”

Rustige opbouw
Toch hoef je leerlingen niet meteen in het diepe te gooien. Juist een rustige opbouw helpt. “Begin met iets toegankelijks, iets wat dicht bij hun belevingswereld ligt. Daarna kun je stap voor stap meer abstractie toevoegen.” Net zoals je eerst de spelregels wilt kennen voordat je begint met voetballen. Zo groeien leerlingen in hun rol als publiek en leren ze steeds beter kijken. Wat theater zo waardevol maakt in het onderwijs, is dat het iets anders vraagt dan alleen luisteren of lezen. Het activeert. Het zet aan tot voelen, denken en reageren. En juist doordat het soms schuurt of verwart, opent het nieuwe manieren van kijken. Volgens Roorda is dat misschien wel de grootste opbrengst: leerlingen leren dat er niet één waarheid is, maar meerdere perspectieven naast elkaar kunnen bestaan.